Halihazır harita nedir, nasıl yapılır?

Halihazır harita ne işe yarar

• İmar planı ve plan değişikliği altlığı
• Mimari proje, vaziyet planı ve statik proje
• Yol, kanal ve altyapı projeleri
• Kazı-dolgu ve kübaj hesabı
• Kamulaştırma ve arazi düzenleme çalışmaları
• Belediye ve kurum CBS veri tabanları

İçinde neler bulunur

• Yapı ve tesis oturumları, duvarlar, istinat ve bahçe duvarları
• Yol, kaldırım, refüj ve bordür çizgileri
• Görülebilen altyapı detayları: rögar, direk, vana, hidrant
• Kot noktaları ve eş yükselti eğrileri
• Şev, hendek, ağaç ve benzeri arazi detayları
• Koordinat ızgarası, pafta düzeni ve açıklamalar

Kadastro paftası mülkiyet sınırlarını gösterir. Halihazır harita ise arazinin fiziksel durumunu gösterir. Projelerde bu iki harita genellikle üst üste çakıştırılarak kullanılır.

Hangi yönetmeliğe göre yapılır

Türkiye’de büyük ölçekli haritalar, Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği esaslarına göre üretilir. Yönetmelik ölçekleri, doğruluk ölçütlerini, detay gösterimini ve fotogrametrik üretimin kurallarını tanımlar. Proje işlerinde en yaygın ölçekler 1/1000 ve 1/500’dür.

Harita bir kuruma sunulacaksa (çoğunlukla belediye) ölçek, format ve kontrol-onay süreci o kurumun uygulamasına göre yürür. Bu şartları işe başlamadan önce idareden öğrenmek, sonradan düzeltme yapmaktan çok daha ucuzdur.

Halihazır harita yapım aşamaları

1. Ölçek ve şartlar: ihtiyaç, ölçek ve idarenin istekleri belirlenir.
2. Nokta altyapısı: çalışma alanı GNSS ölçüleriyle ülke koordinat sistemine (ITRF96) bağlanır ve yer kontrol noktaları tesis edilir.
3. Veri toplama: alan drone ile uçulur. Havadan görülmeyen detaylar yersel ölçümle toplanır.
4. Değerlendirme ve çizim: yapılar, yollar ve detaylar 3B model ve ortofoto üzerinden çizilir. Kot noktaları ve eş yükselti eğrileri, zemin modelinden üretilir.
5. Arazi tamamlaması: ağaç altı, saçak altı ve görünmeyen detaylar sahada kontrol edilip tamamlanır.
6. Kontrol ve teslim: doğruluk kontrolü yapılır ve pafta düzeni hazırlanır. Teslim DWG, DXF veya NCZ olarak yapılır.

Drone ile halihazır harita: avantajlar ve sınırlar

Drone, geniş bir alanın tamamını kısa sürede ve homojen doğrulukla kaydeder. Halihazırın yanında ortofoto ve 3B model de elde edilir. Sonradan ek bir detay gerekirse sahaya dönmeden aynı veriden çizilir.

Sınırlarını bilmek de önemlidir. Havadan bakıldığında bir binanın çatısı görünür, duvarı görünmez. Bu yüzden saçak taşması olan yapılarda duvar oturumu yersel olarak kontrol edilir. Sık ağaç altındaki zemin ve kapalı altyapı detayları da yersel ölçümle tamamlanır. İyi bir halihazır harita, iki yöntemin doğru yerde kullanılmasıyla ortaya çıkar.

Halihazır harita nereden alınır

Mevcut halihazır paftalar için çoğunlukla belediyelerin imar veya harita birimlerine başvurulur. Ancak birçok yerde mevcut paftalar yıllar önce üretilmiştir ve arazinin bugünkü durumunu göstermez. Bu yüzden proje, ruhsat ve hak ediş gibi işlerde güncel halihazır harita genellikle yeni bir ölçümle hazırlatılır. Bu hizmetin ayrıntıları halihazır harita çıktı sayfasında.

Fiyatı neye göre değişir

• Alan büyüklüğü ve istenen ölçek (1/500 çizimi, 1/1000’den daha ayrıntılıdır)
• Detay yoğunluğu: boş bir arazi ile yoğun yapılaşmış bir mahalle arasında büyük fark vardır
• Bitki örtüsü ve yersel tamamlama ihtiyacı
• İdarenin format ve kontrol şartları
• Konum ve teslim süresi

Diğer rehberler